Кіру

Әуеайлақты пайдалану жөніндегі инженері

Кәсіптің сипаттамасы
2142-9-005
Әуеайлақты пайдалану жөніндегі инженері
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Әуеайлақ қызметі ауысымдарын ұйымдастыру және басқару
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Ынтымақтастық және өзара іс-қимыл
  • Күйзеліске тұрақтылық
  • Ойлау икемділігі
  • Тез шешім қабылдай білу
  • Командада жұмыс істей білу
  • Мақсаткерлік
  • Тәртіптілік
  • Аналитикалық ойлау
  • Төзімділік пен еңбексүйгіштік
  • Ауызекі сөйлеу дағдылары
  • Жазбаша қарым-қатынас жасау дағдылары
  • Мотивация
  • Оқу және өзін-өзі оқыту қабілеті
  • Жұмыс процестерін бақылау
  • Компьютерлік сауаттылық
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • Ұшуды әуеайлақтық қамтамасыз ету бойынша кемінде 3 жыл жұмыс өтілі.
Басқа кәсіптермен байланыс
СБШ-нің 7 деңгейі ( подуровень)
Әуеайлақ қызметінің бастығы
Толығырақ
СБШ-нің 5 деңгейі
Әуеайлақ қызметінің шебері
Толығырақ
СБШ-нің 6 деңгейі
Ұшу қауіпсіздігі жөніндегі инженер-инспектор
Толығырақ
СБШ-нің 2 деңгейі
Аэроалаң жұмысшысы
Толығырақ
СБШ-нің 2 деңгейі
Әуежайдағы моторландырылған жабдықтардың жүргізушісі
Толығырақ
СБШ-нің 6 деңгейі
Әуеайлақ қызметінің бастығы
Толығырақ
СБШ-нің 8 деңгейі
Мекемелердің, ұйымдардың және кәсіпорындардың бірінші басшылары
Толығырақ
СБШ-нің 4 деңгейі
Әуеайлақ қызметінің технигі
Толығырақ
Деңгей 6
жоғары білім (бакалавриат, маман дәрежесі, ординатура) , 6B113 Көлік қызметтері

Машықтар
1. Әуеайлақ ауысымының жұмысын ұйымдастыру.
2. Көшбасшылықты қамтамасыз ету және әуеайлақтың арнайы техникасы мен ауысымдық персоналдың жұмысын бақылау.
3. Автокөліктерді пайдалана отырып, жасанды беттердің және асфальтсыз ұшу-қону жолақтарының, аэродром элементтерінің жағдайын тексеру .
4. Әуеайлақ элементтерінің жұмысқа жарамдылығын анықтау мақсатында анықталған ақауларға және олардың шекті рұқсат етілген мәндерге сәйкестігіне талдау жүргізу.
5. Радиобайланысты орнату ААЖ бөлімшесімен кетер алдында және ірекеттерін жасау аймағын тексеруге рұқсат алу.
6. Орналасқан жерді көрсету және анықталған ақауларды анықтау қажет болатын бақылау парақтарын (тексеру парақтарын) пайдалана отырып, тексеру жүргізу.
7. Әуеайлақтық қызмет көрсету өлшеу құралдарын, оның ішінде жасанды ұшып-қону жолағындағы үйкеліс коэффициентін өлшеу үшін пайдалану.
8. Әуеайлақтағы орнитологиялық жағдайды тексеру.
9. ҰҚЖ-ға маркерлік және жыпылықтайтын (импульстік) шамдармен, радиостанциялармен немесе көлік құралын орналастыру жүйесінің қабылдағыштарымен және сүйреу құрылғыларымен жабдықталмаған арнайы техника мен әуеайлақ механизациясының кіруіне тыйым салу.
10. Егер сәйкессіздіктер жойылғанға дейін рұқсат етілген шекті нормалардан асатын жабын ақаулары анықталған жағдайда, әуеайлақтың тиісті элементтерінің жұмысына тиісті шектеулер немесе тыйым салулар енгізу.
11. Тексерудің аяқталғаны туралы ӘҚҚ органдарына хабарлау және әуеайлақтың жай-күйі журналына жазба жасау.
Білімдер
1. Жұмыс аймағын тексеруге арналған нұсқаулық.
2. Радиобайланыс ережелері.
3. Өндірістік қауіпсіздік талаптары.
4. Қауіпсіздікті басқару жүйесіне қойылатын талаптар.
5. Азаматтық әуе кемелерiнiң ұшуы үшiн құстар мен басқа жануарлардан болатын қауiптi жою ережелерi.
6. Азаматтық авиациядағы әуеайлықты қамтамасыз ету ережелері.
7. Әуеайлақ қызметінің әуеайлақта, тікұшақ айлағында және қону алаңында ұшуды қамтамасыз ететін қозғалыс қызметімен және жерүсті қызметтерімен өзара іс-қимылының ережелері мен технологиялары.
8. Әуеайлақты ұстау мәселелері бойынша халықаралық және ұлттық нормативтік құқықтық актілер.
9. Кәсіпорынның ұйымдық құрылымы.
10. Кәсіпорын басшысының нұсқаулары, бұйрықтары.
11. Еңбек тәртібі.
Машықтар
1. Әуеайлақтың жұмыс аймағының жағдайын бөгде заттардың бар-жоғын тексеру.
2. Егер ұшуларда үш сағаттан астам үзіліс болса, ұшуларды қайта бастау алдында (әуе кемесінің әр ұшып көтерілуі мен қонуы алдында) үш сағаттан аспайтын аралықпен тексеру жүргізу.
3. Кетер алдында ӘҚҚК органымен радиобайланыс орнату және жұмыс жасау аймағын тексеруге рұқсат алу.
4. Тексеру жүргізіп, оның нәтижелері бойынша әуеайлақ жабындарын бөгде заттардан жедел тазалау шараларын қабылдау.
5. Әуеайлақтың қызмет көрсету өлшеу құралдарын, оның ішінде жасанды ұшу-қону жолағындағы үйкеліс коэффициентін өлшеу үшін пайдалану.
6. ӘҚҚК органдарын тексерудің аяқталғаны туралы хабардар ету және әуеайлақтың жай-күйі журналына жазба жасау.
Білімдер
1. Жұмыс аймағын тексеруге арналған нұсқаулық
2. Радиобайланыс ережелері.
3. Қауіпсіздікті басқару жүйесіне қойылатын талаптар.
4. Азаматтық авиациядағы аэродромды қамтамасыз ету ережелері.
5. Әуеайлақ қызметінің әуеайлақта, тікұшақ айлағында және қону алаңында ұшуды қамтамасыз ететін қозғалыс қызметімен және жерүсті қызметтерімен өзара іс-қимылының ережелері мен технологиялары.
6. Әуеайлақты ұстаудың халықаралық және ұлттық ережелері.
7. Кәсіпорынның ұйымдық құрылымы.
8. Кәсіпорын басшысының нұсқаулары, бұйрықтары.
9. Еңбек тәртібі.
Машықтар
1. Әуеайлақтың жұмыс аймағының жай-күйін аэродром мен аэродромды пайдалануға дайындық кезеңінде, сондай-ақ қатты жауын-шашыннан, дауылдық желдерден, табиғи апаттардан немесе әуеайлақта басқа да қолайсыз табиғи факторлардың әсерінен кейін тексеру.
2. Шығар алдында ӘҚҚК органымен радиобайланыс орнату және жұмыс жасау аймағын тексеруге рұқсат алу.
3. Тексеру жүргізу және оның нәтижелері бойынша ақау актісін жасау және анықталған ақауларды жою жоспарларын жасау.
4. ӘҚҚК органдарын тексерудің аяқталғаны туралы хабардар ету және әуеайлақтың жай-күйі журналына жазба жасау.
Білімдер
1. Жұмыс аймағын тексеруге арналған нұсқаулық.
2. Радиобайланыс ережелері.
3. Қауіпсіздікті басқару жүйесіне қойылатын талаптар.
4. Азаматтық авиациядағы әуеайлақты қамтамасыз ету ережелері.
5. Әуеайлақ қызметінің әуеайлақта, тікұшақ айлағында және қону алаңында ұшуды қамтамасыз ететін қозғалыс қызметімен және жерүсті қызметтерімен өзара іс-қимылының ережелері мен технологиялары.

Машықтар
1. Әуеайлақтың жұмыс аймағын, жабдықтары мен жер үсті элементтерін тексеру.
2. Әуеайлақты жабуға байланысты жөндеу және техникалық қызмет көрсету жұмыстары туралы ұшу жетекшісімен келісу және ААЖ-ға хабарлау.
3. Әуеайлақ пен оның жабдықтарына уақтылы техникалық қызмет көрсетуді және ағымдағы жөндеуді қамтамасыз ету.
4. Қауіпсіздік шараларын сақтай отырып, әуеайлақ бетін және жабдықтарын жоспарлы және күтпеген жөндеу жұмыстарын жүргізу.
5. Әуеайлақ элементтерінің таңбалары мен таңбаларын тозған сайын жаңарту .
6. Әуеайлақтағы дренаждық және су бұру жүйелерін тексеру.
7. Әуеайлақты жабу және әуежайға қатысы бар ұйымдарды хабардар ету рәсімдерін орындау.
Білімдер
1. Радиобайланыс ережелері.
2. Азаматтық авиациядағы әуеайлақты қамтамасыз ету ережелері.
3. Әуеайлақ қызметінің әуеайлақта, тікұшақ айлағында және қону алаңында ұшуды қамтамасыз ететін қозғалыс қызметімен және жерүсті қызметтерімен өзара іс-қимылының ережелері мен технологиялары.
4. Қауіпсіздікті басқару жүйесіне қойылатын талаптар.
5. Әуеайлақты жабуға байланысты рәсімдер.
Машықтар
1. Әуеайлақтың жұмыс аймағын, жабдықтары мен жер үсті элементтерін тексеру.
2. Ақаулы жоспарлар бойынша олардың техникалық жағдайын бағалау негізінде әуеайлақ жабындарын күрделі жөндеудің көлемі мен әдісін анықтау.
3. Әуеайлақтың жабылуына байланысты жөндеу және техникалық қызмет көрсету жұмыстары туралы ұшу жетекшісімен келісу және ААЖ-ға хабарлау.
4. Күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізетін құрылыс ұйымына бақылауды қамтамасыз ету.
5. Қауіпсіздік шараларын сақтай отырып, аэродромның үстіңгі қабаты мен жабдықтарына күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу.
6. Әуеайлақты жабу және әуежайға тартылған ұйымдарды хабардар ету рәсімдерін жүргізу.
Білімдер
1. Радиобайланыс ережелері.
2. Азаматтық авиациядағы әуеайлақты қамтамасыз ету ережелері.
3. «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 шілдедегі заңы.
4. Әуеайлақ қызметінің әуеайлақта, тікұшақ айлағында және қону алаңында ұшуларды қамтамасыз ететін қозғалыс қызметімен және жерүсті қызметтерімен өзара іс-қимылының ережелері мен технологиялары.
5. Қауіпсіздікті басқару жүйесіне қойылатын талаптар.
6. Әуеайлақты жабуға байланысты рәсімдер.

Машықтар
1. Автокөлік құралдарын пайдалана отырып, жасанды беттердің және асфальтсыз ұшу-қону жолақтарының, әуеайлақ элементтерінің жағдайын тексеру.
2. Ұшу алаңындағы ластаушы заттардың түрін және қамту аймағын анықтаңыз.
3. Қысқы және жазғы кезеңде аэродром жұмысын ұйымдастыру.
4. Әуеайлақ қызметінің өлшеу құралдарын, оның ішінде GRF жүйесін пайдалана отырып, жасанды ҰҚЖ-да үйкеліс коэффициентін өлшеу үшін пайдалану.
5. ҰҚЖ жай-күйінің есебін (RCR) беруге дайындау.
Білімдер
1. Радиобайланыс ережелері.
2. Азаматтық авиациядағы аэродромды қамтамасыз ету ережелері.
3. Әуеайлақ қызметінің әуеайлақта, тікұшақ айлағында және қону алаңында ұшуды қамтамасыз ететін қозғалыс қызметімен және жерүсті қызметтерімен өзара іс-қимылының ережелері мен технологиялары.
4. Азаматтық авиацияда аэронавигациялық ақпаратты беру ережелері.
5. Қауіпсіздікті басқару жүйесіне қойылатын талаптар.

Машықтар
1. Әуе қозғалысын басқару жөніндегі маманның ҰҚЖ жай-күйі туралы дайындалған есепті SNOWTAM және ӘҚҚ бөлімшесі жариялау үшін ААҚ-ға жіберу.
2. Радиобайланыс арқылы әуеайлақ АТС бөлімшесіне ақпаратты беру кезінде радиофразеология қағидаларының талаптарын сақтау.
3. ӘҚҚ органдарын тексерудің аяқталғаны туралы хабардар ету және әуеайлақтың жай-күйі журналына жазба жасау.
Білімдер
1. Радиобайланыс ережелері.
2. Азаматтық авиациядағы әуеайлақты қамтамасыз ету ережелері.
3. Әуеайлақ қызметінің әуеайлақта, тікұшақ айлағында және қону алаңында ұшуды қамтамасыз ететін қозғалыс қызметімен және жерүсті қызметтерімен өзара іс-қимылының ережелері мен технологиялары.
4. Ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесінің талаптары.
5. Азаматтық авиацияда аэронавигациялық ақпаратты беру ережелері.

Машықтар
1. Әуеайлақтың жұмыс аймағын уақытша кедергілердің, оның ішінде тұрақты әуе кемелерінің болуын тексеру.
2. Кез келген қорғаныс беттерін, атап айтқанда, барлық ҰҚЖ қонуға кіру және ұшу аймақтарында әсер ететін объектілердің жоқтығын тексеру үшін әуеайлақты көзбен шолып тексеру жүргізу.
3. Әуеайлақта жарықтандырудың жай күйіне және рұқсат етілген кедергілерді таңбалауға тексеру жүргізу
Білімдер
1. Азаматтық авиациядағы әуеайлақты қамтамасыз ету ережелері.
2. Әуеайлақ қызметінің қозғалыс қызметімен және әуеайлақта, тікұшақ айлағында және қону алаңында ұшуды қамтамасыз ететін жерүсті қызметтерімен өзара іс-қимылының ережелері мен технологиялары.
3. Ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесінің талаптары.
4. Талаптар Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 12 мамырдағы № 504 қаулысы.
Машықтар
1. Кез келген қорғаныс беттерін, атап айтқанда, барлық ҰҚЖ-ның қонуға кіру және ұшу аймақтарында әсер ететін объектілердің жоқтығын тексеру үшін әуеайлақ маңы аумағына көзбен шолып тексеру жүргізу.
2. Жарықтандыру жағдайын және рұқсат етілген кедергілерді таңбалауды, әуеайлақ аймағындағы құрылыс жұмыстарын тексеру.

Білімдер
1. Азаматтық авиациядағы әуеайлақты қамтамасыз ету ережелері.
2. Әуеайлақ қызметінің қозғалыс қызметімен және әуеайлақта, тікұшақ айлағында және қону алаңында ұшуды қамтамасыз ететін жерүсті қызметтерімен өзара іс-қимылының ережелері мен технологиялары.
3. Ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесінің талаптары.
4. ҚР Үкіметінің 2011 жылғы 12 мамырдағы № 504 қаулысының талаптары.