Кіру

Электр жабдықтарымен қызмет көрсету және жөндеудегі электромонтер

Кәсіптің сипаттамасы
7413-2-028
Электр жабдықтарымен қызмет көрсету және жөндеудегі электромонтер
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Уақтылы техникалық қызмет көрсету, диагностикалау, жөндеу, сондай-ақ авариялық жағдайлардың алдын алу және электр жүйелерінің жұмыс істеу сенімділігін арттыру жөніндегі іс-шараларды орындау арқылы электр жабдықтарының үздіксіз, қауіпсіз және тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Тәртіп
  • Зейін
  • Ұйымдастыру
  • Белсенділік
  • Коммуникабельность
Жұмыс тәжірибесіне қойылатын талаптар
  • 4-разряд — кемінде 1 жыл жұмыс өтілі 3-разрядтағы кәсіп бойынша. 5-разряд — кемінде 1,5 жыл жұмыс өтілі 4-разрядтағы кәсіп бойынша.
Басқа кәсіптермен байланыс
3 СБШ-нің деңгейі ( подуровень)
Технологиялық жабдықтарды жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі слесарь
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Мұнай айдау станциясының инженер-механигі
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі ( подуровень)
Өндірістік қызмет көрсету базасы бастығы (ӨҚКБ)
Толығырақ
6 СБШ-нің деңгейі
Технологиялық жабдықтарды жөндеу және қызмет көрсету жөніндегі инженер
Толығырақ
5 СБШ-нің деңгейі
Технологиялық жабдықтарды жөндеу мастері
Толығырақ
Деңгей 2
негізгі орта білім

Машықтар
4-разряд (3-разрядқа қосымша ретінде):
1. Электромонтердің жоғары біліктілігімен бірлесіп кез келген мақсаттағы, барлық типтегі және габариттегі электр жабдықтарын бөлшектеу және күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу.
2. Жөндеуден кейін электр жетектерінің аппаратурасы мен аспаптарын реттеу және тексеру.
3. Күшейткіштерді, жарық және дыбыс сигнализациясының аспаптарын, контроллерлерді, басқару пульттерін, магниттік станцияларды жөндеу.
4. Қосылу сұлбалары күрделі күштік және жарықтандыру электр қондырғыларын қызмет көрсету.
5. Ведомстволық электр станцияларында, трансформаторлық қосалқы станцияларда толық кернеуден ажырату арқылы жұмыс жүргізу.
6. Трансформаторларды, ажыратқыштарды, айырғыштарды және олардың жетектерін бөлшектеп қарау арқылы электр желілерінде операциялық ауыстырулар жасау.
7. Люминесценттік жарықтандыру сұлбаларын тексеру, монтаждау және жөндеу.
8. Кабельді тарқату, қию, өлшеу, төсеу, енгізу құрылғыларын, жалғаушы муфталарды, 35 кВ-қа дейінгі кернеулі кабель желілерінде соңғы ұштарын орнату.
9. Кабельдердің зақымдалған орнын анықтау, жерге тұйықтау кедергісін және қабықшадағы потенциалдарды өлшеу.
10. Орташа күрделілік деңгейіндегі сұлбалармен жұмыс істейтін электр жабдықтарының ақауларын анықтау және жою.
11. Жұмсақ және қатты балқымалармен дәнекерлеу жұмыстарын орындау.
12. Сызбалар мен сұлбалар бойынша жұмыстар жүргізу.
13. Электр қозғалтқыштары үшін іске қосу кедергілерін таңдау.
5-разряд:
1. Электр жабдықтарын, соның ішінде өлшеу трансформаторларының дәлдігін тексеруді қоса алғанда, диагностикалау және сынақтан өткізу жұмыстарын жүргізу.
2. Электр машиналарының роторларын теңгеру (баланстау) жұмыстарын орындау.
3. Күрделі электр сұлбаларындағы ақауларды анықтау және жою.
4. Электр жабдықтарын пайдалану процесінде баптау және жөнге келтіру жұмыстарын жүргізу.
5. Жүйелер мен жабдықтардың жұмыс дәлдігін диагностикалау және реттеу.
Білімдер
4-разряд (3-разрядқа қосымша ретінде):
1. Қызмет көрсетілетін жабдықты баптауға арналған негізгі электрлік нормалар, оларды тексеру және өлшеу әдістері, жабдық пен қорек көздерінің жұмыс істеу принциптері.
2. Тұрақты және айнымалы токтағы әртүрлі типтегі электр қозғалтқыштарының, қорғау және өлшеу құралдарының, коммутациялық аппаратураның құрылымы.
3. Максималды токтық қорғанысқа қойылатын негізгі талаптар мен тағайындалуы туралы жалпы мәліметтер.
4. Жартылай өткізгішті және басқа түрдегі түзеткіштердің құрылымы мен жұмыс істеу принципі.
5. Электр жабдықтарын және кабельдік желілерді сынау әдістері.
6. Электр қондырғыларында қолданылатын қорғаныс құралдарын сынау ережелері.
7. Барлық типтегі электр сымдарын орындауға қойылатын техникалық талаптар.
8. Электр оқшаулағыш және өткізгіш материалдардың номенклатурасы, қасиеттері және өзара алмастырылуы.
9. Жоғары жиілікті қорғаныс түрлерінің тағайындалуы мен түрлері.
10. Пайдалануға тапсыру алдындағы реттеу-баптау жұмыстарын жүргізу әдістері.
11. Күрделі бақылау-өлшеу құралдарының құрылымы, мақсаты және қолдану шарттары.
12. Әмбебап және арнайы құрал-саймандардың конструкциялары.
5-разряд:
1. Электр жабдықтарын, соның ішінде өлшеу трансформаторларын диагностикалау және сынау әдістері.
2. Роторларды теңгеру (баланстау) және дірілді диагностикалау принциптері.
3. Күрделі электр сұлбаларының құрылымы және оларды диагностикалау тәсілдері.
4. Электр жабдықтарын баптау және реттеу әдістері.
5. Электр жабдықтарындағы ақауларды жоюдың технологиялық және қауіпсіз тәсілдері.
Машықтар
4-разряд (3-разрядқа қосымша ретінде):
1. Күрделі электр тізбектерін монтаждау, бөлшектеу және жөндеу жұмыстарын орындау.
2. Жоғары дәлдіктегі бақылау-өлшеу құралдарын қолдана отырып, электр тізбектерінің параметрлерін тексеру.
3. Жиілік түрлендіргіштер мен электромеханикалық жетектерді қоса алғанда, күрделі электр құрылғыларының жұмысын баптау және реттеу.
4. Күрделі электр сұлбаларында және автоматтандырылған басқару жүйелерінде ақауларды анықтау және жою.
5. Электр тарату құрылғыларын және жоғары вольтты жабдықты монтаждау және жөндеу.
6. Электр жабдықтарын сынақтарға дайындау, соның ішінде автоматты ажыратқыштарды жүктеу сынағынан өткізу.
7. Жобалық құжаттама негізінде электр жабдықтарын қосу сұлбаларын жасау.
8. Қорғау, автоматика және сигнал беру жүйелерін монтаждау және баптау жұмыстарын жүргізу.
9. Қуаты 100 кВт-тан асатын жаңартылатын энергия көздері жүйелеріндегі электр жабдықтарын ауыстыру және баптау.
10. Нормативтік құжаттардың талаптарын сақтай отырып, жоғары вольтты кабельдерді төсеу жұмыстарын ұйымдастыру.
11. Электр жабдықтарын жөндеу және техникалық қызмет көрсету кезінде технологиялық процестердің сақталуын бақылау.
5-разряд үшін:
1. Жоғары кернеулі электр машиналарын күрделі жөндеу, жинау, орнату және баптау жұмыстарын орындау.
2. Қашықтан басқару құрылғыларын және резервті автоматты қосу жүйелерін қоса алғанда, технологиялық процестерді автоматты басқарудың күрделі сұлбаларын қызмет көрсету және реттеу.
3. Электр жабдықтарын диагностикалау және сынақтан өткізу.
4. Роторларды теңгеру және күрделі электр сұлбаларындағы ақауларды жою.
5. Электр қондырғыларында жұмыс жүргізу кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету.
Білімдер
4-разряд (3-разрядқа қосымша ретінде):
1. Күрделі электр сұлбалары мен басқару жүйелерінің жұмыс істеу принциптері.
2. Жоғары кернеулі жабдықтар мен тарату құрылғыларының құрылысы, мақсаты және пайдалану ережелері.
3. Электр жабдықтарының күрделі ақауларын диагностикалау әдістері.
4. Автоматтандырылған басқару жүйелерінің параметрлерін баптау мен реттеудің негіздері.
5. Жиілік түрлендіргіштерін, электромеханикалық жетектерді және автоматты ажыратқыштарды пайдаланудың ерекшеліктері.
6. Жоғары кернеулі жабдықтарды монтаждау, жөндеу және пайдалану бойынша нормативтік талаптар.
7. Қорғау, автоматика және сигнал беру жүйелерімен жұмыс істеу әдістері мен ережелері.
8. Жаңартылатын энергия көздері жүйелеріне арналған жабдықты баптау тәсілдері.
9. Электр сұлбаларын сызу және жобалық құжаттамамен жұмыс істеу ережелері.
10. Жоғары кернеулі және күрделі электр қондырғыларында жұмыс істеу кезінде еңбек қорғау, техника қауіпсіздігі және өрт қауіпсіздігі талаптары.
5-разряд үшін:
1. Жоғары кернеулі электр машиналары мен электр аппаратураларының жұмыс істеу принциптері.
2. Технологиялық процестерді автоматты басқару және реттеу негіздері.
3. Электр жабдықтарын диагностикалау, сынау және баптау әдістері.
4. Роторларды теңгеру және электр сұлбаларындағы ақауларды жою тәртібі.
5. Электр қондырғыларында жұмыс жүргізу кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету ережелері.
6. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі мен қорғау, өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі талаптары.

Машықтар
4-разряд үшін:
1. Автоматика және қорғау құрылғыларының электрлік және функциялық сызбаларын оқи білу және түсіну.
2. Реле қорғанысының, автоматтық және телемеханикалық құрылғылардың схемаларын тексеру және баптау жұмыстарын орындау.
3. Күрделі электрлік схемалар мен тораптардағы ақаулар мен бұзылуларды анықтау және жою.
4. Автоматика құрылғыларын, датчиктер мен релелерді баптау және реттеу.
5. Диагностика кезінде өлшеу аспаптарын қолдану (мультиметрлер, мегаомметрлер, осциллографтар және т.б.).
6. Электр кернеуі болған жағдайда (еңбек қауіпсіздігі ережелерін сақтай отырып) қауіпсіз баптау жұмыстарын жүргізу.
7. Жүргізілген баптау және жөндеу жұмыстары бойынша техникалық құжаттаманы жүргізу.
5-разряд үшін:
1. Электр жабдықтары мен агрегаттары ағынды желіге біріктірілген күрделі қосылу схемалары бар күштік және жарықтандыру құрылғыларын, сондай-ақ технологиялық процесті автоматты реттеу жүйесімен жабдықталған құрылғыларды қызмет көрсету.
2. Түрлі типтегі және жүйедегі, 15 кВ дейінгі кернеулі жоғары вольтты электр машиналары мен электр аппаратураларын бөлшектеу, күрделі жөндеу, жинау, орнату және центрлеу жұмыстарын орындау.
3. 35 кВ-тан жоғары кернеулі кабель желілерін, сонымен қатар кіріс құрылғылары мен қосу муфталарын орната отырып, монтаждау және жөндеу.
4. Автоматты реттеу құрылғыларын, блокировка, сигнализация, басқару құрылғыларын, диспетчерлік автоматтандырылған басқару жүйелерін, ағынды-тасымалдау технологиялық желілерін, электрондық басқару схемалары бар дәнекерлеу жабдықтарын, кернеу және ток бойынша кері байланысы бар электромеханикалық басқару жүйелерімен жабдықталған агрегаттар мен станоктарды монтаждау, жөндеу, баптау және қызмет көрсету.
5. 1000 кВт-тан жоғары қуатты сынапты түзеткіштер мен жоғары жиілікті құрылғыларды жөндеу, монтаждау, орнату және баптау.
6. Күрделі электр жабдықтарын, кептіргіш және вакуумдық пештерді, бірегей максималды ток автоматтарын және автоматты ленталарды жөндеу.
7. Электр машиналарының роторларын теңгеру, дірілді анықтау және жою.
8. Құрылғылардың, қуат көздерінің жұмыс принципі.
Білімдер
4-разряд үшін:
1. Қорғау, автоматика және телемеханика құралдарының мақсаты мен құрылымы.
2. Реле, контактор, датчиктер және басқару логикасы сызбаларының әрекет ету принциптері.
3. Электр сызбаларындағы шартты белгілер және оларды оқу қағидалары.
4. Электртехника және электроника негіздері (4-разряд көлемінде).
5. Электр қондырғыларында жұмыс істеу кезінде еңбек қорғау және электр қауіпсіздігі нормалары мен ережелері.
6. Бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты және оларды пайдалану ережелері.
7. Автоматика және қорғау құрылғыларының негізгі ақаулары мен типтік бұзылулары.
5-разряд үшін:
1. Электртехника негіздері.
2. Құрал-жабдықтарды реттеудің негізгі электрлік нормалары, оларды тексеру және өлшеу әдістері.
3. Құрал-жабдықтардың, қоректендіру көздерінің әрекет ету принципі.
4. Тұрақты және айнымалы ток электр қозғалтқыштарының әртүрлі түрлерінің, қорғаныс және өлшеу құралдарының, коммутациялық аппараттардың құрылымы.
5. Максималды токтан қорғауға қатысты негізгі талаптар мен оның мақсаты туралы жалпы мәліметтер.
6. Жартылай өткізгішті және өзге де түзеткіштердің құрылымы мен жұмыс принципі.
7. Электр жабдықтары мен кабельдік желілерді сынау әдістері.
8. Электр қондырғыларында қолданылатын қорғау құралдарын сынау ережелері.
9. Жиілік жоғары қорғаудың мақсаты мен түрлері.
10. Жөндеуден кейін іске қосу және реттеу аппаратурасы бар электр жабдықтарын реттеу және тапсыру жұмыстарының әдістері.
11. Күрделі бақылау-өлшеу құралдарының құрылымы, мақсаты және қолдану шарттары.
12. Әмбебап және арнайы құрылғылардың конструкциясы.
13. Еңбек қауіпсіздігі ережелері.
Машықтар
4-разряд үшін:
1. Электрқозғалтқыштар, трансформаторлар мен электр аппаратураларындағы ақауларды анықтау.
2. Тозған бөлшектер мен тораптарды шешіп алу, ауыстыру және қайта жинау жұмыстарын жүргізу.
3. Іске қосу аппаратурасы мен қорғаныс құрылғыларын реттеу.
4. Орамалар, тізбектер мен жерге қосу тізбектерінің оқшауламасын, кедергісін тексеру.
5. Жабдықты орнатылған орында баптау және реттеу жұмыстарын орындау.
6. Қолмен істейтін және электр құралдарын, сондай-ақ бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалану.
7. Электрлік және монтаждық сұлбаларды оқу және түсіну.
5-разряд үшін:
1. Электрқозғалтқыштар, электр аппаратурасы және қуаттылығы 100 кВт дейінгі трансформаторларды қамтитын электр жабдықтарын қызмет көрсету және баптау.
2. Өлшеу трансформаторларының дәлдігін тексеру, оқшауламаның және жерге қосу өткізгіштерінің кедергісін өлшеу.
3. Электр машиналары мен төмен және орта кернеулі электр аппаратураларын орнату, жөндеу және қызмет көрсету бойынша монтаждық және баптау жұмыстарын орындау.
4. Электрқозғалтқыштар мен аппараттарды бөлшектеу, жинау және орнату.
5. Электрқозғалтқыш роторын теңгерімдеу.
6. Автоматты реттеу аспаптары мен қондырғыларының жұмысын диагностикалау және реттеу.
7. Электрқозғалтқыштар мен трансформаторларды баптау және жұмысын тексеру.
8. Өлшеу аспаптары мен автоматтандырылған желілерге қызмет көрсету, оларды баптау және жұмысын тексеру.
9. Электр сұлбаларындағы ақауларды жою, механизмдердегі дірілді анықтау және жою жұмыстарын жүргізу.
10. Электр қондырғыларында жұмыс жүргізу кезінде еңбек қауіпсіздігі талаптарын сақтау.
Білімдер
4-разряд үшін:
1 . Электрқозғалтқыштардың, трансформаторлардың және негізгі электр аппаратураларының құрылымы мен жұмыс істеу принципі.
2 .Ақаулардың түрлері және оларды жою әдістері.
3. Жабдықты электр желілеріне қосу ережелері.
4. Электр қауіпсіздігі мен еңбек қауіпсіздігін сақтау нормалары.
5. Электр сұлбаларындағы шартты белгілер.
6. Электртехниканың негіздері (4-разряд деңгейінде).
7. Жөнделген жабдықты сынақтан өткізу және тексеру талаптары.
5-разрядқа арналған:
1. Қуаты 100 кВт-қа дейінгі электр машиналарының, аппаратураларының және трансформаторлардың жұмыс істеу принциптері.
2. Электртехника теориясының негіздері, оның ішінде өлшеу әдістері мен өлшеу трансформаторларының дәлдігін тексеру тәсілдері.
3. Электрқозғалтқыштардың, электр аппаратураларының, трансформаторлардың құрылымы мен құрылысы, автоматты реттеу сұлбалары.
4. Электр машиналары мен жабдықтарын орнату, жөндеу және баптау технологиясы, сондай-ақ қолданылатын құрал-саймандар мен әдістер.
5. Роторларды теңгеру, дірілді анықтау және электр машиналарындағы ақауларды жою әдістері, сонымен қатар диагностика жүргізу.
6. Қорғаныс релелері мен автоматты қорғаныс құрылғыларының жұмыс істеу принциптері мен түрлері, оларды баптау және реттеу.
7. Электр жабдықтарын тексеру мен баптау әдістері мен технологиялары, оның ішінде жағдайын бақылау және диагностика.
8. Электр сұлбалары мен аппаратураны қосу сұлбалары, оларды баптау мен жөндеу принциптері.
9. Электр жабдықтарымен жұмыс істеу және сынақ жүргізу кезінде қауіпсіздік талаптарын сақтау.
10. Кабель желілерін пайдалану мен орнату ережелері, сондай-ақ қорғаныс және автоматты резерв қосу құрылғыларына қойылатын талаптар.
Деңгей 3
ТжКБ (жұмысшы кәсіптер) , 07130100 Электр жабдықтары (түрлері және салалары бойынша) , 07130200 Электрмен қамтамасыз ету (салалар бойынша) , 3W07130101 Электромонтер (түрлері және салалары бойынша) , 3W07130201 Электр монтаждаушы (салалар бойынша)

Машықтар
4-разряд (3-разрядқа қосымша ретінде):
1. Электромонтердің жоғары біліктілігімен бірлесіп кез келген мақсаттағы, барлық типтегі және габариттегі электр жабдықтарын бөлшектеу және күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізу.
2. Жөндеуден кейін электр жетектерінің аппаратурасы мен аспаптарын реттеу және тексеру.
3. Күшейткіштерді, жарық және дыбыс сигнализациясының аспаптарын, контроллерлерді, басқару пульттерін, магниттік станцияларды жөндеу.
4. Қосылу сұлбалары күрделі күштік және жарықтандыру электр қондырғыларын қызмет көрсету.
5. Ведомстволық электр станцияларында, трансформаторлық қосалқы станцияларда толық кернеуден ажырату арқылы жұмыс жүргізу.
6. Трансформаторларды, ажыратқыштарды, айырғыштарды және олардың жетектерін бөлшектеп қарау арқылы электр желілерінде операциялық ауыстырулар жасау.
7. Люминесценттік жарықтандыру сұлбаларын тексеру, монтаждау және жөндеу.
8. Кабельді тарқату, қию, өлшеу, төсеу, енгізу құрылғыларын, жалғаушы муфталарды, 35 кВ-қа дейінгі кернеулі кабель желілерінде соңғы ұштарын орнату.
9. Кабельдердің зақымдалған орнын анықтау, жерге тұйықтау кедергісін және қабықшадағы потенциалдарды өлшеу.
10. Орташа күрделілік деңгейіндегі сұлбалармен жұмыс істейтін электр жабдықтарының ақауларын анықтау және жою.
11. Жұмсақ және қатты балқымалармен дәнекерлеу жұмыстарын орындау.
12. Сызбалар мен сұлбалар бойынша жұмыстар жүргізу.
13. Электр қозғалтқыштары үшін іске қосу кедергілерін таңдау.
5-разряд:
1. Электр жабдықтарын, соның ішінде өлшеу трансформаторларының дәлдігін тексеруді қоса алғанда, диагностикалау және сынақтан өткізу жұмыстарын жүргізу.
2. Электр машиналарының роторларын теңгеру (баланстау) жұмыстарын орындау.
3. Күрделі электр сұлбаларындағы ақауларды анықтау және жою.
4. Электр жабдықтарын пайдалану процесінде баптау және жөнге келтіру жұмыстарын жүргізу.
5. Жүйелер мен жабдықтардың жұмыс дәлдігін диагностикалау және реттеу.
Білімдер
4-разряд (3-разрядқа қосымша ретінде):
1. Қызмет көрсетілетін жабдықты баптауға арналған негізгі электрлік нормалар, оларды тексеру және өлшеу әдістері, жабдық пен қорек көздерінің жұмыс істеу принциптері.
2. Тұрақты және айнымалы токтағы әртүрлі типтегі электр қозғалтқыштарының, қорғау және өлшеу құралдарының, коммутациялық аппаратураның құрылымы.
3. Максималды токтық қорғанысқа қойылатын негізгі талаптар мен тағайындалуы туралы жалпы мәліметтер.
4. Жартылай өткізгішті және басқа түрдегі түзеткіштердің құрылымы мен жұмыс істеу принципі.
5. Электр жабдықтарын және кабельдік желілерді сынау әдістері.
6. Электр қондырғыларында қолданылатын қорғаныс құралдарын сынау ережелері.
7. Барлық типтегі электр сымдарын орындауға қойылатын техникалық талаптар.
8. Электр оқшаулағыш және өткізгіш материалдардың номенклатурасы, қасиеттері және өзара алмастырылуы.
9. Жоғары жиілікті қорғаныс түрлерінің тағайындалуы мен түрлері.
10. Пайдалануға тапсыру алдындағы реттеу-баптау жұмыстарын жүргізу әдістері.
11. Күрделі бақылау-өлшеу құралдарының құрылымы, мақсаты және қолдану шарттары.
12. Әмбебап және арнайы құрал-саймандардың конструкциялары.
5-разряд:
1. Электр жабдықтарын, соның ішінде өлшеу трансформаторларын диагностикалау және сынау әдістері.
2. Роторларды теңгеру (баланстау) және дірілді диагностикалау принциптері.
3. Күрделі электр сұлбаларының құрылымы және оларды диагностикалау тәсілдері.
4. Электр жабдықтарын баптау және реттеу әдістері.
5. Электр жабдықтарындағы ақауларды жоюдың технологиялық және қауіпсіз тәсілдері.
Машықтар
4-разряд (3-разрядқа қосымша ретінде):
1. Күрделі электр тізбектерін монтаждау, бөлшектеу және жөндеу жұмыстарын орындау.
2. Жоғары дәлдіктегі бақылау-өлшеу құралдарын қолдана отырып, электр тізбектерінің параметрлерін тексеру.
3. Жиілік түрлендіргіштер мен электромеханикалық жетектерді қоса алғанда, күрделі электр құрылғыларының жұмысын баптау және реттеу.
4. Күрделі электр сұлбаларында және автоматтандырылған басқару жүйелерінде ақауларды анықтау және жою.
5. Электр тарату құрылғыларын және жоғары вольтты жабдықты монтаждау және жөндеу.
6. Электр жабдықтарын сынақтарға дайындау, соның ішінде автоматты ажыратқыштарды жүктеу сынағынан өткізу.
7. Жобалық құжаттама негізінде электр жабдықтарын қосу сұлбаларын жасау.
8. Қорғау, автоматика және сигнал беру жүйелерін монтаждау және баптау жұмыстарын жүргізу.
9. Қуаты 100 кВт-тан асатын жаңартылатын энергия көздері жүйелеріндегі электр жабдықтарын ауыстыру және баптау.
10. Нормативтік құжаттардың талаптарын сақтай отырып, жоғары вольтты кабельдерді төсеу жұмыстарын ұйымдастыру.
11. Электр жабдықтарын жөндеу және техникалық қызмет көрсету кезінде технологиялық процестердің сақталуын бақылау.
5-разряд үшін:
1. Жоғары кернеулі электр машиналарын күрделі жөндеу, жинау, орнату және баптау жұмыстарын орындау.
2. Қашықтан басқару құрылғыларын және резервті автоматты қосу жүйелерін қоса алғанда, технологиялық процестерді автоматты басқарудың күрделі сұлбаларын қызмет көрсету және реттеу.
3. Электр жабдықтарын диагностикалау және сынақтан өткізу.
4. Роторларды теңгеру және күрделі электр сұлбаларындағы ақауларды жою.
5. Электр қондырғыларында жұмыс жүргізу кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету.
Білімдер
4-разряд (3-разрядқа қосымша ретінде):
1. Күрделі электр сұлбалары мен басқару жүйелерінің жұмыс істеу принциптері.
2. Жоғары кернеулі жабдықтар мен тарату құрылғыларының құрылысы, мақсаты және пайдалану ережелері.
3. Электр жабдықтарының күрделі ақауларын диагностикалау әдістері.
4. Автоматтандырылған басқару жүйелерінің параметрлерін баптау мен реттеудің негіздері.
5. Жиілік түрлендіргіштерін, электромеханикалық жетектерді және автоматты ажыратқыштарды пайдаланудың ерекшеліктері.
6. Жоғары кернеулі жабдықтарды монтаждау, жөндеу және пайдалану бойынша нормативтік талаптар.
7. Қорғау, автоматика және сигнал беру жүйелерімен жұмыс істеу әдістері мен ережелері.
8. Жаңартылатын энергия көздері жүйелеріне арналған жабдықты баптау тәсілдері.
9. Электр сұлбаларын сызу және жобалық құжаттамамен жұмыс істеу ережелері.
10. Жоғары кернеулі және күрделі электр қондырғыларында жұмыс істеу кезінде еңбек қорғау, техника қауіпсіздігі және өрт қауіпсіздігі талаптары.
5-разряд үшін:
1. Жоғары кернеулі электр машиналары мен электр аппаратураларының жұмыс істеу принциптері.
2. Технологиялық процестерді автоматты басқару және реттеу негіздері.
3. Электр жабдықтарын диагностикалау, сынау және баптау әдістері.
4. Роторларды теңгеру және электр сұлбаларындағы ақауларды жою тәртібі.
5. Электр қондырғыларында жұмыс жүргізу кезінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету ережелері.
6. Ішкі еңбек тәртібі, еңбек қауіпсіздігі мен қорғау, өндірістік санитария және өрт қауіпсіздігі талаптары.

Машықтар
4-разряд үшін:
1. Автоматика және қорғау құрылғыларының электрлік және функциялық сызбаларын оқи білу және түсіну.
2. Реле қорғанысының, автоматтық және телемеханикалық құрылғылардың схемаларын тексеру және баптау жұмыстарын орындау.
3. Күрделі электрлік схемалар мен тораптардағы ақаулар мен бұзылуларды анықтау және жою.
4. Автоматика құрылғыларын, датчиктер мен релелерді баптау және реттеу.
5. Диагностика кезінде өлшеу аспаптарын қолдану (мультиметрлер, мегаомметрлер, осциллографтар және т.б.).
6. Электр кернеуі болған жағдайда (еңбек қауіпсіздігі ережелерін сақтай отырып) қауіпсіз баптау жұмыстарын жүргізу.
7. Жүргізілген баптау және жөндеу жұмыстары бойынша техникалық құжаттаманы жүргізу.
5-разряд үшін:
1. Электр жабдықтары мен агрегаттары ағынды желіге біріктірілген күрделі қосылу схемалары бар күштік және жарықтандыру құрылғыларын, сондай-ақ технологиялық процесті автоматты реттеу жүйесімен жабдықталған құрылғыларды қызмет көрсету.
2. Түрлі типтегі және жүйедегі, 15 кВ дейінгі кернеулі жоғары вольтты электр машиналары мен электр аппаратураларын бөлшектеу, күрделі жөндеу, жинау, орнату және центрлеу жұмыстарын орындау.
3. 35 кВ-тан жоғары кернеулі кабель желілерін, сонымен қатар кіріс құрылғылары мен қосу муфталарын орната отырып, монтаждау және жөндеу.
4. Автоматты реттеу құрылғыларын, блокировка, сигнализация, басқару құрылғыларын, диспетчерлік автоматтандырылған басқару жүйелерін, ағынды-тасымалдау технологиялық желілерін, электрондық басқару схемалары бар дәнекерлеу жабдықтарын, кернеу және ток бойынша кері байланысы бар электромеханикалық басқару жүйелерімен жабдықталған агрегаттар мен станоктарды монтаждау, жөндеу, баптау және қызмет көрсету.
5. 1000 кВт-тан жоғары қуатты сынапты түзеткіштер мен жоғары жиілікті құрылғыларды жөндеу, монтаждау, орнату және баптау.
6. Күрделі электр жабдықтарын, кептіргіш және вакуумдық пештерді, бірегей максималды ток автоматтарын және автоматты ленталарды жөндеу.
7. Электр машиналарының роторларын теңгеру, дірілді анықтау және жою.
8. Құрылғылардың, қуат көздерінің жұмыс принципі.
Білімдер
4-разряд үшін:
1. Қорғау, автоматика және телемеханика құралдарының мақсаты мен құрылымы.
2. Реле, контактор, датчиктер және басқару логикасы сызбаларының әрекет ету принциптері.
3. Электр сызбаларындағы шартты белгілер және оларды оқу қағидалары.
4. Электртехника және электроника негіздері (4-разряд көлемінде).
5. Электр қондырғыларында жұмыс істеу кезінде еңбек қорғау және электр қауіпсіздігі нормалары мен ережелері.
6. Бақылау-өлшеу аспаптарының мақсаты және оларды пайдалану ережелері.
7. Автоматика және қорғау құрылғыларының негізгі ақаулары мен типтік бұзылулары.
5-разряд үшін:
1. Электртехника негіздері.
2. Құрал-жабдықтарды реттеудің негізгі электрлік нормалары, оларды тексеру және өлшеу әдістері.
3. Құрал-жабдықтардың, қоректендіру көздерінің әрекет ету принципі.
4. Тұрақты және айнымалы ток электр қозғалтқыштарының әртүрлі түрлерінің, қорғаныс және өлшеу құралдарының, коммутациялық аппараттардың құрылымы.
5. Максималды токтан қорғауға қатысты негізгі талаптар мен оның мақсаты туралы жалпы мәліметтер.
6. Жартылай өткізгішті және өзге де түзеткіштердің құрылымы мен жұмыс принципі.
7. Электр жабдықтары мен кабельдік желілерді сынау әдістері.
8. Электр қондырғыларында қолданылатын қорғау құралдарын сынау ережелері.
9. Жиілік жоғары қорғаудың мақсаты мен түрлері.
10. Жөндеуден кейін іске қосу және реттеу аппаратурасы бар электр жабдықтарын реттеу және тапсыру жұмыстарының әдістері.
11. Күрделі бақылау-өлшеу құралдарының құрылымы, мақсаты және қолдану шарттары.
12. Әмбебап және арнайы құрылғылардың конструкциясы.
13. Еңбек қауіпсіздігі ережелері.
Машықтар
4-разряд үшін:
1. Электрқозғалтқыштар, трансформаторлар мен электр аппаратураларындағы ақауларды анықтау.
2. Тозған бөлшектер мен тораптарды шешіп алу, ауыстыру және қайта жинау жұмыстарын жүргізу.
3. Іске қосу аппаратурасы мен қорғаныс құрылғыларын реттеу.
4. Орамалар, тізбектер мен жерге қосу тізбектерінің оқшауламасын, кедергісін тексеру.
5. Жабдықты орнатылған орында баптау және реттеу жұмыстарын орындау.
6. Қолмен істейтін және электр құралдарын, сондай-ақ бақылау-өлшеу аспаптарын пайдалану.
7. Электрлік және монтаждық сұлбаларды оқу және түсіну.
5-разряд үшін:
1. Электрқозғалтқыштар, электр аппаратурасы және қуаттылығы 100 кВт дейінгі трансформаторларды қамтитын электр жабдықтарын қызмет көрсету және баптау.
2. Өлшеу трансформаторларының дәлдігін тексеру, оқшауламаның және жерге қосу өткізгіштерінің кедергісін өлшеу.
3. Электр машиналары мен төмен және орта кернеулі электр аппаратураларын орнату, жөндеу және қызмет көрсету бойынша монтаждық және баптау жұмыстарын орындау.
4. Электрқозғалтқыштар мен аппараттарды бөлшектеу, жинау және орнату.
5. Электрқозғалтқыш роторын теңгерімдеу.
6. Автоматты реттеу аспаптары мен қондырғыларының жұмысын диагностикалау және реттеу.
7. Электрқозғалтқыштар мен трансформаторларды баптау және жұмысын тексеру.
8. Өлшеу аспаптары мен автоматтандырылған желілерге қызмет көрсету, оларды баптау және жұмысын тексеру.
9. Электр сұлбаларындағы ақауларды жою, механизмдердегі дірілді анықтау және жою жұмыстарын жүргізу.
10. Электр қондырғыларында жұмыс жүргізу кезінде еңбек қауіпсіздігі талаптарын сақтау.
Білімдер
4-разряд үшін:
1 . Электрқозғалтқыштардың, трансформаторлардың және негізгі электр аппаратураларының құрылымы мен жұмыс істеу принципі.
2 .Ақаулардың түрлері және оларды жою әдістері.
3. Жабдықты электр желілеріне қосу ережелері.
4. Электр қауіпсіздігі мен еңбек қауіпсіздігін сақтау нормалары.
5. Электр сұлбаларындағы шартты белгілер.
6. Электртехниканың негіздері (4-разряд деңгейінде).
7. Жөнделген жабдықты сынақтан өткізу және тексеру талаптары.
5-разрядқа арналған:
1. Қуаты 100 кВт-қа дейінгі электр машиналарының, аппаратураларының және трансформаторлардың жұмыс істеу принциптері.
2. Электртехника теориясының негіздері, оның ішінде өлшеу әдістері мен өлшеу трансформаторларының дәлдігін тексеру тәсілдері.
3. Электрқозғалтқыштардың, электр аппаратураларының, трансформаторлардың құрылымы мен құрылысы, автоматты реттеу сұлбалары.
4. Электр машиналары мен жабдықтарын орнату, жөндеу және баптау технологиясы, сондай-ақ қолданылатын құрал-саймандар мен әдістер.
5. Роторларды теңгеру, дірілді анықтау және электр машиналарындағы ақауларды жою әдістері, сонымен қатар диагностика жүргізу.
6. Қорғаныс релелері мен автоматты қорғаныс құрылғыларының жұмыс істеу принциптері мен түрлері, оларды баптау және реттеу.
7. Электр жабдықтарын тексеру мен баптау әдістері мен технологиялары, оның ішінде жағдайын бақылау және диагностика.
8. Электр сұлбалары мен аппаратураны қосу сұлбалары, оларды баптау мен жөндеу принциптері.
9. Электр жабдықтарымен жұмыс істеу және сынақ жүргізу кезінде қауіпсіздік талаптарын сақтау.
10. Кабель желілерін пайдалану мен орнату ережелері, сондай-ақ қорғаныс және автоматты резерв қосу құрылғыларына қойылатын талаптар.