Кіру

Диспетчер-оператор

Кәсіптің сипаттамасы
3154-0-017
Диспетчер-оператор
Кәсіптік стандарт
Кәсіптік стандарттың паспорты
Басқа кәсіптермен байланыс
Кәсіптер картасы
Тану ережелері
Кәсіптер тізілімі
Сипаттама
Негізгі мақсат
Ұшулардың қауіпсіз және тиімді орындалуын қамтамасыз ету үшін қажетті консультациялар мен ақпараттарды ұсыну.
Жеке құзыреттерге қойылатын талаптар
  • Жауапкершілік
  • Күйзеліске тұрақтылық
  • Тез шешім қабылдай білу
  • Командада жұмыс істей білу
Басқа кәсіптермен байланыс
СБШ-нің 6 деңгейі
Мамандандырылған әуе көлігі бөлімшелерінің басшылары (басқарушылары)
Толығырақ
СБШ-нің 7 деңгейі
Мамандандырылған әуе көлігі бөлімшелерінің басшылары (басқарушылары)
Толығырақ
СБШ-нің 5 деңгейі
Авиация диспетчері
Толығырақ
СБШ-нің 6 деңгейі
Қозғалыс қызметінің диспетчер-инструкторы
Толығырақ
СБШ-нің 8 деңгейі
Мекемелердің, ұйымдардың және кәсіпорындардың бірінші басшылары
Толығырақ
СБШ-нің 4 деңгейі
Басқа көлік диспетчерлері және туыстас кәсіптердің қызметкерлері, н.в.д.г.
Толығырақ
Деңгей 4
ТжКБ (орта деңгейдегі маман) , 07161200 Әуе кемелерін пайдалану және ұшу-ақпараттық қамтамасыз ету

Машықтар
1. Әуеайлақ (тікұшақ айлағы) бойынша нақты және болжамды метеорологиялық ақпаратты ұсыну.
2. Метеорологиялық орган берген әуеайлақ ауданы бойынша және ұшу маршруттары мен аудандары бойынша ескертулерді жіберу.
3. Әуеайлақтағы (тікұшақ айлағындағы) радиотехникалық құралдар мен жарық-сигналдық жабдықтардың жұмысы туралы ақпарат беру.
4. ҰҚЖ бетінің жағдайы туралы ақпарат беру.
5. Әуеайлақ (тікұшақ айлағы) аумағындағы орнитологиялық жағдай туралы ақпарат беру.
6.Жауапкершілік аясындағы шектеулер мен тыйымдар туралы ақпарат беру.
7. Әуеайлақта (тікұшақ айлағында) ӘК ұшуын және қонуын қауіпсіз орындау үшін кез келген басқа тиісті ақпаратты ұсынуға.
Білімдер
1. Халықаралық әуе Заңнамасының және ҚР әуе кеңістігін пайдалану туралы Заңнамасының және ұшуларды орындауға қатысты бөлігінде авиация қызметінің негіздері әуе навигациясы, авиациялық станция операторы, ӘҚБ .
2.Радиотелефондық байланыс процедуралары, фразеологизмдер, телекоммуникация желілері.
3.Әуе қозғалысына қызмет көрсету.
4.Авиациялық метеорологияның негізгі теориялық мәселелері және авиацияны метеорологиялық қамтамасыз етуді реттейтін құжаттардың негізгі ережелері.
5.Радионавигациялық жабдық жұмысының негіздері мен қағидаттары.
6.Радионавигациялық жабдықтар мен құралдардың тактикалық-техникалық сипаттамалары авиациялық электр байланысы.
7. Телекоммуникациялық жабдықтың принциптері, қолданылуы және шектеулері авиациялық станцияның.
8. Қызмет көрсетілетін ӘК негізгі деректері мен тактикалық-техникалық сипаттамалары.

Машықтар
1.Ұйғарылған жағдайда стандартты радиотелефондық фразеологизмдерді пайдалану.
2.Нұсқауларды растаудың дұрыстығын тексеру және қажет болған жағдайда түзетулер енгізу.
3.Егер стандартты радиотелефондық фразеологизмдер болмаса немесе жағдай талап етсе, ауызекі сөйлеу тілін қолдану.
4.Паразиттік сөздер мен тыныс белгілерін, анық дикцияны қоспағанда, жеке сөздердің айтылу ережелерін сақтай отырып, радио байланысын жүргізу.
5.Анық және анық сөйлеу: сөйлеу жылдамдығы минутына 100 сөзден аспауы тиіс.
6. Ақпаратты беру көлемін тұрақты деңгейде сақтау.
7.Жіберу басталмас бұрын, жіберу қосқышын (тангенсін) хабардың соңына дейін басып, жібермеу, оның "жабысып қалу" мүмкіндігін дер кезінде ескерту.
8. Әуе кемелерінің экипаждарымен және жердегі абоненттермен радиобайланысты жүргізуге басымдық беру.
Білімдер
1. Халықаралық әуе Заңнамасының және ҚР әуе кеңістігін пайдалану туралы Заңнамасының және ұшуларды орындауға қатысты бөлігінде авиация қызметінің негіздері әуе навигациясы, авиациялық станция операторы, ӘҚБ .
2.Радиотелефондық байланыс процедуралары, фразеологизмдер, телекоммуникация желілері.
3.Әуе қозғалысына қызмет көрсету.
4.Авиациялық метеорологияның негізгі теориялық мәселелері және авиацияны метеорологиялық қамтамасыз етуді реттейтін құжаттардың негізгі ережелері.
5.Радионавигациялық жабдық жұмысының негіздері мен қағидаттары.
6.Радионавигациялық жабдықтар мен құралдардың тактикалық-техникалық сипаттамалары авиациялық электр байланысы.
7. Телекоммуникациялық жабдықтың принциптері, қолданылуы және шектеулері авиациялық станцияның.
8. Қызмет көрсетілетін ӘК негізгі деректері мен тактикалық-техникалық сипаттамалары.

Машықтар
1. Қолда бар ақпарат негізінде авариялық жағдайдың туындау мүмкіндігін тану.
2. Апаттық жағдайдың сипатын анықтау.
3.Жағдайдың ауырлығын ескере отырып, іс-қимыл тәртібін анықтау.
4.Көмек көрсету бойынша оңтайлы әрекеттерге қатысты шешім қабылдау.
5. Авариялық жағдайларда жұмыс істеу технологиясына сәйкес орындау.
6. Төтенше жағдайлар кезінде байланыс пен үйлестіруді қамтамасыз ету үшін белгіленген процедураларды орындау.
7.Жауапкершілік аймағында әуе кемелерінің ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша көмек көрсету және шаралар қабылдау.
8. Іздестіру-құтқару қызметтерінің көмегіне мұқтаж әуе кемелері туралы тиісті ұйымдарды хабардар ету және мұндай ұйымдарға қажетті көмек көрсету.
Білімдер
1. Халықаралық әуе Заңнамасының және ҚР әуе кеңістігін пайдалану туралы Заңнамасының және ұшуларды орындауға қатысты бөлігінде авиация қызметінің негіздері әуе навигациясы, авиациялық станция операторы, ӘҚБ .
2.Радиотелефондық байланыс процедуралары, фразеологизмдер, телекоммуникация желілері.
3.Әуе қозғалысына қызмет көрсету.
4.Авиациялық метеорологияның негізгі теориялық мәселелері және авиацияны метеорологиялық қамтамасыз етуді реттейтін құжаттардың негізгі ережелері.
5.Радионавигациялық жабдық жұмысының негіздері мен қағидаттары.
6.Радионавигациялық жабдықтар мен құралдардың тактикалық-техникалық сипаттамалары авиациялық электр байланысы.
7.Телекоммуникациялық жабдықтың принциптері, қолданылуы және авиациялық станцияның шектеулері.
8. Қызмет көрсетілетін ӘК негізгі деректері мен тактикалық-техникалық сипаттамалары.

Машықтар
1. Әуе қозғалысының траекториясын имитациялау үшін тренажер кешеніне қажетті параметрлерді енгізу.
2. Оқытылатын маманның командаларын орындау.
3.Тренажер кешенін шебер пайдалану.
4. Ұшуды орындау және әуе қозғалысына қызмет көрсету кезінде радиоалмасу фразеологизмдерінің ережелеріне сәйкес оқытылатын маманмен радиобайланысты жүзеге асыру.
Білімдер
1.ҚР нормативтік құқықтық актілері, ҚР әуе кеңістігін пайдалану, әуе қозғалысын ұйымдастыру және ұшуды қамтамасыз ету жөніндегі қаулылары, өкімдері, бұйрықтары, басқа да басшылық және нормативтік құжаттары.
2. Диспетчерлік жаттығу орталығының жабдықтары.
3.Ұшуды орындау және әуе қозғалысына қызмет көрсету кезіндегі радиоалмасу фразеологизмдерінің ережелері